Wielu Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii posiada majątek w dwóch krajach. Dom lub mieszkanie w Polsce, nieruchomość w UK, oszczędności, rachunki bankowe czy inwestycje sprawiają, że kwestie związane z testamentem i dziedziczeniem mogą stać się bardziej skomplikowane.
Pojawia się więc bardzo ważne pytanie:
Czy testament sporządzony w Polsce jest ważny w UK?
Sam fakt, że testament został sporządzony w Polsce, nie oznacza automatycznie, że jest nieważny w Wielkiej Brytanii. Jednocześnie nie należy zakładać, że polski testament bez żadnych dodatkowych formalności rozwiąże wszystkie kwestie dotyczące majątku znajdującego się w UK.
Znaczenie może mieć między innymi sposób sporządzenia testamentu, miejsce zamieszkania, sytuacja rodzinna, rodzaj posiadanego majątku oraz to, w którym kraju znajdują się poszczególne aktywa.
Dlatego osoby posiadające majątek zarówno w Polsce, jak i Wielkiej Brytanii powinny szczególnie starannie zaplanować kwestie związane z dziedziczeniem.
Jeżeli testament został sporządzony w Polsce, a posiadasz również majątek w Wielkiej Brytanii, nie należy automatycznie zakładać ani że polski dokument zostanie odrzucony, ani że będzie wystarczający do uregulowania wszystkich spraw związanych z brytyjskim majątkiem.
Sytuacje transgraniczne mogą wymagać indywidualnej analizy.
Ma to szczególne znaczenie, jeżeli po przeprowadzce do Wielkiej Brytanii kupiłeś tutaj dom, rozpocząłeś prowadzenie działalności, zgromadziłeś oszczędności lub Twoja sytuacja rodzinna znacząco się zmieniła.
Testament przygotowany wiele lat wcześniej w Polsce może po prostu nie odpowiadać już temu, jak obecnie wygląda Twoje życie i majątek.
W niektórych przypadkach może być to rozwiązanie warte rozważenia, szczególnie jeżeli znaczna część Twojego majątku znajduje się obecnie w Wielkiej Brytanii.
Nie oznacza to jednak, że każdy Polak mieszkający w UK powinien automatycznie posiadać dwa testamenty.
Posiadanie testamentów dotyczących majątku znajdującego się w różnych krajach wymaga szczególnej ostrożności.
Nowy testament może zawierać postanowienia dotyczące wcześniejszych testamentów. Dlatego samodzielne przygotowanie kolejnego dokumentu bez sprawdzenia jego wpływu na testament sporządzony wcześniej może prowadzić do komplikacji.
Jeżeli posiadasz znaczący majątek zarówno w Polsce, jak i Wielkiej Brytanii, warto uzyskać specjalistyczną poradę dotyczącą Twojej indywidualnej sytuacji.
Testament sporządzany zgodnie z prawem obowiązującym w Anglii i Walii musi spełniać określone wymagania formalne.
Co do zasady osoba sporządzająca testament powinna:
Istotne jest również odpowiednie dobranie świadków. Nie powinno się traktować podpisania testamentu jako zwykłej formalności, ponieważ błędy przy jego sporządzaniu lub podpisywaniu mogą mieć później poważne konsekwencje.
Dla wielu Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii najważniejszym składnikiem majątku jest nieruchomość.
Jeżeli kupiłeś dom lub mieszkanie w UK, warto upewnić się, że Twoje obecne planowanie spadkowe uwzględnia tę nieruchomość.
Testament pozwala określić, co zgodnie z Twoją wolą powinno wydarzyć się z Twoim majątkiem po śmierci.
Jeżeli natomiast umrzesz bez ważnego testamentu, sposób podziału majątku będzie wynikał z obowiązujących zasad dziedziczenia, a nie wyłącznie z tego, komu sam chciałbyś pozostawić poszczególne aktywa.
Znaczenie może mieć również sposób, w jaki nieruchomość jest posiadana, szczególnie jeżeli jest własnością więcej niż jednej osoby.
Posiadanie testamentu nie powoduje automatycznego zniknięcia zobowiązań związanych z nieruchomością.
Jeżeli dom jest obciążony kredytem hipotecznym, sytuacja dotycząca nieruchomości, pozostałego zadłużenia oraz całego spadku będzie musiała zostać odpowiednio uporządkowana.
Dlatego właściciele nieruchomości często rozpatrują kwestie testamentowe razem z szerszym planowaniem finansowym, w tym odpowiednim zabezpieczeniem rodziny.
Testament nie służy wyłącznie do określenia, kto powinien otrzymać pieniądze, dom czy inne składniki majątku.
Dla rodziców bardzo istotną kwestią może być również wskazanie osoby, która ma zaopiekować się dziećmi poniżej 18. roku życia, jeżeli rodziców zabraknie.
Ma to szczególne znaczenie dla polskich rodzin mieszkających w Wielkiej Brytanii.
Może się przecież zdarzyć, że dzieci mieszkają w UK, natomiast dziadkowie, rodzeństwo rodziców lub inne osoby, które rodzice chcieliby wskazać jako potencjalnych opiekunów, mieszkają w Polsce.
Dlatego kwestia przyszłej opieki nad dziećmi powinna być przemyślana niezależnie od samego podziału majątku.
Dobrze przygotowany testament może regulować szereg ważnych kwestii.
Możesz w nim określić między innymi:
Testament pozwala więc uporządkować wiele spraw, z którymi rodzina może zetknąć się po śmierci bliskiej osoby.
Jeżeli umrzesz bez ważnego testamentu, zastosowanie będą miały odpowiednie zasady dziedziczenia ustawowego, czyli tzw. intestacy rules.
Oznacza to, że to przepisy określą sposób podziału majątku.
Jest to szczególnie istotne dla osób żyjących w związkach nieformalnych.
Nie należy zakładać, że wieloletni partner automatycznie będzie traktowany w taki sam sposób jak małżonek lub civil partner. Jeżeli zależy Ci na pozostawieniu określonej osobie części majątku, warto odpowiednio wcześniej uporządkować swoje sprawy.
Możliwe są sytuacje, w których dana osoba posiada więcej niż jeden testament dotyczący majątku znajdującego się w różnych jurysdykcjach.
Nie jest to jednak coś, co powinno być robione bez odpowiedniej analizy.
Dokumenty muszą być ze sobą właściwie skoordynowane, ponieważ nieprawidłowo przygotowany późniejszy testament może wpływać na wcześniejsze rozporządzenia.
Dlatego w przypadku znaczącego majątku znajdującego się jednocześnie w Polsce i Wielkiej Brytanii wskazana może być specjalistyczna porada dotycząca planowania transgranicznego.
Jeżeli mieszkasz obecnie w Wielkiej Brytanii i masz już testament sporządzony w Polsce, nie oznacza to, że musisz natychmiast przygotowywać nowy dokument.
Warto jednak sprawdzić kilka rzeczy:
Kiedy testament został sporządzony?
Jeżeli było to wiele lat temu, Twoja sytuacja mogła się znacząco zmienić.
Jaki majątek posiadałeś w momencie jego sporządzania?
Być może nie posiadałeś jeszcze nieruchomości ani innych aktywów w Wielkiej Brytanii.
Czy masz obecnie dzieci?
Narodziny dzieci mogą istotnie zmienić sposób, w jaki chcesz zaplanować swoją przyszłość.
Czy zmienił się Twój stan cywilny?
Małżeństwo, rozwód lub inne istotne zmiany rodzinne są dobrym momentem na ponowne przeanalizowanie testamentu.
Czy kupiłeś nieruchomość w UK?
Jeżeli tak, warto sprawdzić, czy obecne dokumenty odpowiednio uwzględniają Twój brytyjski majątek.
Czy testament nadal odpowiada Twojej aktualnej woli?
To ostatnie pytanie jest często najważniejsze.
Jeżeli od kilku lub kilkunastu lat mieszkasz w Wielkiej Brytanii, Twoja sytuacja może wyglądać zupełnie inaczej niż w momencie wyjazdu z Polski.
Możesz posiadać:
W takiej sytuacji warto upewnić się, że pozostawione przez Ciebie dokumenty odpowiadają temu, jak obecnie wygląda Twoje życie.
Najważniejsze jest więc to, aby nie powielać popularnego mitu:
„Testament sporządzony w Polsce jest nieważny w Wielkiej Brytanii”.
Takie stwierdzenie jest zbyt daleko idące.
Jednocześnie nie należy wychodzić z założenia:
„Mam testament w Polsce, więc wszystkie moje sprawy w UK są już załatwione”.
Jeżeli posiadasz majątek w obu krajach, warto sprawdzić swoją indywidualną sytuację i upewnić się, że sposób, w jaki zaplanowałeś dziedziczenie, rzeczywiście odpowiada Twojej obecnej sytuacji rodzinnej i majątkowej.
Jeżeli mieszkasz w Wielkiej Brytanii i chcesz uporządkować kwestie dotyczące swojego majątku lub przyszłości rodziny, Red Feather może pomóc Ci przejść przez proces sporządzenia testamentu za pośrednictwem naszego partnera.
Jeżeli Twoja sytuacja jest bardziej skomplikowana – szczególnie gdy posiadasz znaczący majątek zarówno w Polsce, jak i Wielkiej Brytanii – może być konieczne uzyskanie odpowiedniej specjalistycznej porady prawnej.
Jeżeli chcesz najpierw dowiedzieć się więcej o samych zasadach sporządzania testamentu, przeczytaj również nasz poradnik „Testament w UK – jak napisać testament i dlaczego warto go mieć?”